ISSN: 2658-2740

[Recenzja] „Chilling Adventures of Sabrina. Córka chaosu” Sarah Rees Brennan

Tytuł: "Chilling Adventures of Sabrina. Córka chaosu"
Autor: Sarah Rees Brennan,
Cykl: Chilling Adventures of Sabrina
Tytuł oryginalny: "Daughter of Chaos. The Chilling Adventures of Sabrina"
Wydawnictwo: Wydawnictwo Dolnośląskie,
Redakcja: Urszula Śmietana,
Tłumaczenie: Olejnik Donata,
Typ publikacji: papier,
Premiera: 26 lutego 2020
Liczba stron: 392
Format: 20,5x13,5 cm
ISBN: 978-83-271-6007-2
Cena: 37,90
Więcej informacji: Sarah Rees Brennan „Chilling Adventures of Sabrina. Córka chaosu”

Seks (i miłość) w małym mieście

Magię, czarodziejki i czarodziejów można przedstawiać w różny sposób. Są zatem rzeczywistości, w których czary to rzecz powszechna, a zdolni do ich czynienia dzielą się w sposób analogiczny do zwykłych ludzi – na dobrych, neutralnych i złych. Są światy, w których magia bywa sztuką zakazaną, a jej wyznawcy czy praktycy są z natury postrzegani jako postacie negatywne. Są też wreszcie takie, w których umiejętność czarowania bywa czymś zapomnianym lub równie nieznanym, co wiedźmy i czarnoksiężnicy kryjący się ze swymi zdolnościami. Oczywiście, nakładanie się jednego czy drugiego modelu nie jest wykluczone. Natomiast dołożenie do niego konkretnej historii (przygodowej, kryminalnej, miłosnej), w której narracja prowadzona jest w sposób poważny bądź humorystyczny, przynosi różne efekty.

W przypadku Sarah Rees Brennan i jej drugiej powieści o przygodach nastoletniej czarownicy Sabriny pt. „Córka chaosu”, rezultaty są zdecydowanie dość infantylne. Protagonistka, by obronić rodzinne miasto Greendale, decyduje się poddać woli Szatana i podjąć naukę w Akademii Sztuk Niewidzialnych. Nie porzuca całkowicie swojego dotychczasowego życia śmiertelniczki ani najbliższych – Roz, Susie oraz Harveya. Co więcej, wraz ze zbliżającym się końcem roku, Sabina popada w kolejne kłopoty, ściągając na siebie przypadkowo klątwę demona przynoszącego pecha. Pomoc nadchodzi z najmniej spodziewanej strony i trudno jest przewidzieć tego długofalowe konsekwencje.

Czytelnicy, którzy nie mieli okazji przeczytać „Sezonu na czarownice” – pierwszego tomu przygód Sabriny – bądź nie znają serialu „Chilling Adventures of Sabrina”, są właściwie pozbawieni jakichkolwiek szans na odnalezienie się w fabule „Córki chaosu”. Bowiem, z jednej strony, autorka nie przedstawia w żaden sposób swoich bohaterów i założeń rzeczywistości, w której rozgrywa się opowieść. Z drugiej strony, wszystkie kluczowe postacie oraz relacje między nimi uległy poważnemu przeobrażeniu. O ile część z tych wypadków zostaje w pewnym stopniu wyjaśniona i wytłumaczona, o tyle większości rzeczy odbiorca, pozbawiony wiedzy wyniesionej z telewizyjnej wersji, musi się domyślać, gdyż w porządku czasowym wyznaczonym przez serial, odgrywający nadrzędną rolę względem książki, historia ma miejsce między końcem pierwszego a początkiem drugiego sezonu.

W konsekwencji utwór Brennan jest bardzo hermetycznym dziełem, przygotowanym z myślą o widzach, a ignorującym potrzeby odbiorców, którzy chcieliby mieć możliwość śledzenia losów nastoletniej czarodziejki poza telewizją. „Córka chaosu” powinna właściwie stanowić wyłącznie dodatek do zbiorczego wydania serialu.

Brak wprowadzenia w magiczny świat Sabriny jest pierwszym mankamentem książki, a drugim – zdecydowanie istotniejszym – jest miałkość jej pomysłu. Pozornie, główną osią intrygi jest kwestia wspomnianej klątwy, ofiarą której pada nastoletnia czarodziejka. W rzeczywistości, najważniejszym wątkiem są uczucia i emocje, jakie żywią względem siebie różne postacie. W tej kategorii mieszczą się zwłaszcza dwaj męscy bohaterowie, Harvey Kinkle i Nicholas Scratch, marzący o protagonistce, także Roz darząca sentymentem Harvey’a czy Prudence, tęskniąca za prawdziwą rodziną i domem, których zazdrości Sabrinie. A domyślnym morałem jest pokazanie, że magia nie jest żadnym rozwiązaniem i szczęścia nie przynosi.

Zresztą w wersji Sarah Rees Brennan nastoletnie wiedźmy i czarodzieje myślą wyłącznie o jednej rzeczy – uciechach cielesnych. Normalny świat czy raczej świat śmiertelników jest dla nich miejscem nieskrępowanej zabawy. Niezrozumiałe jest, biorąc pod uwagę moce, jakimi dysponują, że jeszcze go nie podbili, a tym bardziej, że właściwie nieustannie się ukrywają. Czarodzieje jawią się megalomanami – są skorzy raczej do rzucania gróźb niż czarów, nie mówiąc już o ich rzeczywistej realizacji. Podobnie, jak w „Sezonie na czarownice”, tak naprawdę tylko Sabrina kilkukrotnie wykonuje magiczne sztuczki.

Sarah Rees Brennan usprawiedliwia w jakimś stopniu tylko i wyłącznie fakt, że występujące osoby i koncepcja przedstawionego świata nie są jej autorskim dziełem, a wywodzą się z najnowszej serii komiksowej Roberta Aguirre-Sacasa (scenariusz) i Roberta Hacka (rysunki) oraz – przede wszystkim – wspomnianego serialu, wyprodukowanego przez Netflix. Jednak nadal, narzucone ograniczenia nie wykluczają możliwości stworzenia interesującej opowieści. Niestety zarówno zamysł, jak i jego rozwinięcie, nie są szczególnie przekonujące.

W związku z tym „Córka chaosu” Sarah Rees Brennan to produkt typowy dla rynku opanowanego przez wielkie korporacje, chcące w każdy możliwy sposób powiększyć swój zysk. Nienajlepsza jakość oferowanego wytworu intelektualnej pracy irlandzkiej pisarki najwyraźniej nie przeszkadza czytelnikom w literackim fascynowaniu się poczynaniami Sabriny. Beletrystyczne przygody nastoletniej czarodziejki znajdą przynajmniej jeszcze jedną kontynuację. Być może sprawdzi się przysłowie, że „do trzech razy sztuka”, i ten kolejny tom dla odmiany zaskoczy wyjątkowym intrygą i porywającym językiem. Jakkolwiek nic na to nie wskazuje.

 

Maciej Tomczak

Mogą Cię zainteresować

Nominacje Locus Awards 2018
Aktualności Fahrenheit Crew - 11 maja 2018

Fundacja Locus Science Fiction Foundation ogłosiła listę finalistów w poszczególnych kategoriach tegorocznej…

[RECENZJA] „Pułapka Tesli” Andrzej Ziemiański

Ziemiański niemal do perfekcji opanował łączenie poważnych, czy nawet podniosłych, tematów z…

Sarah Rees Brennan „Chilling Adventures of Sabrina. Córka chaosu”

Zapowiedź książki „Chilling Adventures of Sabrina. Córka chaosu” autorstwa Sarah Rees Brennan,…

Fahrenheit