[Recenzja] "Atlas tamtych światów" Edward Brooke-Hitching

Fahrenheit Crew

Życie, śmierć i męki piekielne dla każdego

Przyznaję, że dosyć długo zbierałam się do napisania tej recenzji, starając się podejść do opowiedzenia o tej książce jak najbardziej obiektywnie. Ale cóż z moich chęci, kiedy ja zwyczajnie kocham wszystkie atlasy Brooke’a-Hitchinga i nie mam się do czego doczepić, nawet jakbym chciała, bo to takie perełki? Krótko mówiąc: Tak, to kolejna z tych książek, które po prostu musicie mieć na swoich półkach.

I w sumie mogłabym na tym zakończyć tekst, ale z pewnością dostałabym w łeb od naczelnego, więc zacznę od tego, co jako pierwsze rzuca się w oczy w przypadku „Atlasu tamtych światów”. Czyli od warstwy wizualnej. Rebis przy całym tym cyklu nie bierze jeńców i wypuszcza kolejne atlasy Brooke’a-Hitchinga w tak cudownym kształcie, że nie wiadomo, czytać to, czy od razu oprawić. Twarda okładka i złocone litery na grzbiecie to jedno, ale kolor wszystkich przedruków, jakość papieru i zapach, to już prawdziwe zabójstwo dla czytelnika, bo jak dostając coś o takiej jakości wrócić potem do innych, „normalnych” książek? A jak już o przedrukach wspomniałam, to na 256 stronach atlasu mamy kilkaset kolorowych ilustracji pochodzących z galerii sztuki, muzeów, bibliotek, uczelni i kolekcji prywatnych. To jedyna w swoim rodzaju, unikalna kolekcja opowiadająca nam historię zaświatów pokazaną oczami ludzi żyjących przez wieki, ale przede wszystkim prawdziwa kopalnia wiedzy dla wszystkich, którym marzy się przechadzka po dowolnym piekle albo niebie, zaczynając od znanych nam kulturowo klasyków katolickich, poprzez podziemne światy Mezoameryki, na niebach dalekiego wschodu kończąc.

Jeśli chodzi o część literacką, to nie jest lektura na jeden wieczór. Ani nawet na tydzień, bo choć ilustracje zajmują sporo miejsca, to autor w każdym zdaniu przekazuje tyle informacji, że należy to czytać z pietyzmem i w małych dawkach, by nie zapomnieć od razu połowy przyswojonych rzeczy. Edward Brooke-Hitching sam przyznaje, że jest mapofilem (więc nie dziwią jego wcześniejsze publikacje, na przykład „Atlas lądów niebyłych”), ale umówmy się, że mapowanie piekła jest czymś nawet bardziej niezwykłym niż pisanie o nieistniejących wyspach. I tego, i tego nie da się specjalnie odwiedzić, a i z powrotem może być słabo, jednak zaświaty mają w sobie coś… specjalnego. Nadnaturalnego. A przede wszystkim fascynującego i właśnie tę fascynację żywych umarłymi i tym, co znajduje się za zasłoną, Brooke-Hitching potrafił przekazać w sposób lekki, angażujący, a przede wszystkim pełen angielskiego humoru.

Ostatecznie dostajemy zbiór mitów, przypowieści, wierzeń i anegdot, podzielonych na trzy główne części: Pierwszą, czyli piekła i podziemia (Duat, Kur, Hades, Hel, Gehenna, do wyboru, do koloru), Drugą, opisującą limbus, czyściec i inne światy pośrednie oraz Trzecią, zawierającą w sobie nieba, raje i utopie. Jeśli więc czujecie się zaintrygowani czysto akademicko albo jeszcze chcielibyście wybrać swój los i zamienić na przykład harfy na wino albo kotły ze smołą na odgryzanie nóg… to jest poradnik dla was.

Anna Szumacher