Natalia Mietielewa „Północne psy”

Lato zostało w ojczyźnie. Na północy z początkiem sierpnia zaczynała się jesień – z popielatym niebem, pożółkłą trawą i przenikliwym chłodem polarnego dnia.

Tylko ja zeszłam z parowca. Na przystani siedziała w kucki grupka dzieci – milczących, poważnych, o nieprzeniknionych twarzach. Nikogo nie witały – patrzyły na parowiec, nie zwracając nawet uwagi na wyładunek i załadunek worków z pocztą. Gdzieś wściekle szczekały psy.

Szkoła nie znalazła mi jeszcze kwatery, ale starsza fizyczka, która nie wróciła dotąd z urlopu, zaproponowała czasowy azyl w swoim domu i dyrektor zakomunikował przez telefon, że klucz mogę odebrać w szkole. Udałam się więc od razu do drewnianego budynku z walącymi się kominami.

Ze szczytu wzniesienia zobaczyłam coś niepojętego: szeroką, gruntową drogą okrążającą pagórek, czołgał się pierścień – mniej więcej piętnastometrowej średnicy – z nierówną, poruszającą się obręczą. To jego powolnemu przemieszczaniu się towarzyszyło przeszywające szczekanie.

Kiedy pierścień przypełzł bliżej, zauważyłam, że składa się z mnóstwa psów. W centrum tego żywego kręgu wlókł się stary Chant – rozczochrany, w wyliniałym kaftanie, z długą pałką w ręce. Zsunięty kaptur odsłaniał siwy warkocz zakończony czerwonym, szmacianym węzłem, opadający na ramię zmierzwionym wężykiem.

Starzec zatrzymał się, krzyknął coś, stukając pałką o ziemię. Psy histerycznie pisnęły, odskoczyły i natychmiast, z podwójną zajadłością, rzuciły się do obszczekiwania. Ale ani jedna rozwścieczona kulka nie przecięła niewidocznej granicy. Staruszek, szurając nogami i wspierając się na sękatym kiju, ruszył dalej. Psy, zachowując prawie idealną formę kręgu, także ruszyły: te z przodu cofały się, z tyłu – nacierały. Ochrypły, ale ich wściekłość nie malała.

Starałam się potem dopytać kolegów, co to właściwie było, ale odpowiadali krótko: psożerca. Północne serca – obcym niełatwo je zmiękczyć.

 

***

Liczne chaty w osiedlu spały, przykrywszy okna okiennicami albo firankami czekały na gospodarzy. Dopóki Ob spławny, latem prawie wszyscy miejscowi wyjeżdżają za pracą. W przekrzywionej ruderze stojącej na uboczu, jakieś pięćdziesiąt metrów od domu nauczycielki, okna bez firanek szarzały wiekowym brudem. Ogrodzenia także nie było – tutejsi nie marnują drewna na płoty, to tylko przyjezdni się ogradzają. Doszłam do wniosku, że chantyjski domek już dawno został porzucony.

W domu fizyczki zalatywało stęchlizną. Na kuchennym stole leżała notatka. Pośpieszne gryzmoły z prośbą o odbieranie poczty i numer telefonu. Bezużyteczna informacja: ani prefiksu, ani nazwy miasta, do którego wyjechała Jekatierina Pietrowna nie było. W skrzynce żadnych gazet – nie ma sensu prenumerować na lato. Dwa listy bez adresu zwrotnego powędrowały na milczący telewizor. Radio też nie działało. I dobrze. Żadnych kompromisów ani pokus, by szukać cywilizacji w tundrze. W szkole do września nie było nic do roboty, więc zanurzyłam się w milczącą samotność.

Rozpakowując torbę, natknęłam się na pasterski rożek z kory brzozowej. Przypadkowy upominek wręczony w trakcie przelotnego spotkania – ofiarodawca stał jak raz obok straganu z pamiątkami. Powiodłam palcami po korze, przywołując w pamięci jego oczy – obojętne, puste. Po co wzięłam ten przedmiot? Tu nawet krów nie ma, tylko nieładne, krępe, podobne nierealnym stworzeniom jelenie.

 

***

 

Pod wieczór następnego dnia wyszłam złagodzić swoją bezczynność na ganek. Polarny dzień jest wspaniały, ale trwa zbyt długo. Gapienie się na zachód słońca, irytująco powoli opuszczającego się na daleki pasek Uralu, to atrakcja, która staje się nudna już na samym początku. Gitara została za Uralem, a jak bez niej śpiewać? Zresztą śpiewa się sercem, a ono zgubiło się tam, dokąd odchodzi słońce, skąd nie wracają ukochani i żaden pasterski rożek nie pomoże go odnaleźć.

Nigdy nie podejrzewałam, że kora brzozowa może wydać taki gwałtowny i równocześnie popiołowo-smutny dźwięk, współgrający z moim nastrojem i beznadziejną tęsknotą. Od takiego dźwięku powinny pękać i płakać kamienną lawiną ściany twierdzy. Ale w tym niedużym osiedlu na brzegu Obu nie było kamiennych ścian, a na Uralu, który zaznaczał horyzont na zachodzie, może i osunęło się parę brył, ale góry ani drgnęły.

Za to sąsiednia chata po pierwszym dźwięku ożyła. Coś zawyło i rzuciło się w moim kierunku. Trzy antracytowe cienie. Psy. Skoczyłam w otwarte drzwi za plecami, ale kudłate sylwetki stanęły jak wryte i wyły przed niewidzialną granicą, za którą prawdopodobnie zaczynało się już moje terytorium. Przypomniał mi się stary Chant w środku szczekającego kręgu. Ale ja przecież nie jem psów. Czyżby tajemnica kryła się w kiełbasie, kupionej na śniadanie w miejscowym sklepie?

 

***

 

Gospodarzy chaty nie widziałam ani razu, ale od tego wieczoru stale wałęsały się tam psy. Wszystkie czarne, bez ani jednej łaty, szczupłe i potężne. Piękne zwierzęta. Nie oddalały się od chałupy, nie kręciły po osiedlu jak inne kundle, chociaż nie były uwiązane. Każdego dnia musiałam przechodzić obok tych bestii, umierając ze strachu, że rzucą się na mnie ujadając wściekle.

Po drugim przejmującym solo na rożku uciekły. Tylko jedna psina została i teraz w milczeniu warowała przy granicznej kępie. Na moje nieme pozwolenie zbliżyła się ostrożnie i otrzymała w nagrodę kawałek chleba. Poczęstunek został grzecznie przyjęty. Razem z imieniem – Carmen.

Od tamtej pory przywoływałam ją dźwiękiem rożka, jak świętą krowę, i pewnego razu pozwoliła się pogłaskać. Chyba kiedyś ktoś ją głaskał – ten prosty, przyjacielski „uścisk dłoni” wywołał tyle zachwytu, że z kruczoczarnej, białokłej bestii migiem przekształciła się w koziołkującego, popiskującego malucha.

Jej porywcza miłość okazała się bezgraniczna. Szczeniaka podarowanego mi przez kolegów omal nie zagryzła, nie mógł nawet wysunąć nosa na ulicę. Trzeba było zwrócić prezent. Gdzie bym nie szła – do świecącej pustkami szkoły, sklepu albo na niedaleki spacer dzikimi brzegami Obu – Carmen była przy mnie. Kiedy zdarzało mi się na ulicy zamienić parę słów z którymkolwiek z nielicznych znajomych, czarna duenna wiernym cieniem kładła się przy nogach i bezgłośnie obnażała kły. Znajomi szybko się żegnali i nikt nie dotrzymywał obietnicy zajrzenia wieczorem na pogaduszki. Mnie także nie zapraszano.

Ich nie interesował mój wyblakły świat, świat muchy, która chowa się w szczelinie, by uniknąć męki brzęczenia o codziennych problemikach. Mnie nie pociągał ten ich, który obracał się w przeciwną stronę. Oświetlały nas różne słońca i nasze równoległe światy przecinały się jak cienie padające na piasek. Samotność stała się ogłuszająca.

Co wieczór na ganku Carmen układała głowę na moich stopach i łączyła swoje dzikie serce z moją, także dziką, nieodłączną, palącą żywym ogniem tęsknotą – to za domem, to za światem, za pozostawionymi przyjaciółmi, niezakończonymi dyskusjami, nieupolowaną kaczką, nieprzeczytanymi książkami, niedognanym jeleniem, dopalającą się świecą, zdradzoną miłością, zrujnowanym życiem, które zostało w dalekim mieście.

 

***

 

Ludzie zaczęli ode mnie stronić. A może ja od nich? Pauzy w rozmowie przedłużały się. Życzliwi jeszcze niedawno koledzy zwracali teraz na mnie tyle uwagi, co na wzór tapety w pokoju nauczycielskim. Zaskoczeni potrząsali głowami, odzywając się „A?”, „Co?”, jakby dopiero zobaczyli rozmówczynię. Zresztą wkrótce zaczęli tylko patrzeć gdzieś w bok, a na ich twarzach pojawiał się dziwny, zamyślono-przestraszony wyraz. Zmieszana przestępowałam z nogi na nogę i odchodziłam. Być może bali się czarnego psa błąkającego się ze mną po szkolnych korytarzach?

Pustka dokoła przybierała coraz większe rozmiary. Nawet ci nieliczni, których znałam w osiedlu, przy spotkaniu tylko przyspieszali kroku. Nie zatrzymywałam ich. Było mi wszystko jedno. Czekałam w cudzym domu na przyjście jesieni, powrót gospodyni, i paliłam w piecu tylko po to, by patrzeć na ogień i czuć, że jeszcze żyję.

Chociaż nie rozumiałam po co.

Dźwiękiem rożka przywoływałam moją świętą „zębatą krowę” i szłam na stromy brzeg. Stałam nad rzeką, nad płaską i pustą równiną rozciągającą się jak ołtarz zapomnianych bogów, nad marznącym milczeniem rozpościerającym się po horyzont na zachodzie, czując obok oddech zwierzęcego „ja”, mojej Carmen. Patrzyłyśmy, jak płowieje niekończący się polarny dzień, gęstnieją cienie, posępnieje przestwór tundry po tej stronie Obu, purpurowym wężem umiera Ural. W czarnych oczach Carmen odbijała się bezsensowna, nieludzka Wieczność.

Wieczność, która zgubiła pasterza.

 

***

 

Zrozumiałam, dlaczego świat odwraca się od nas. Granie na pasterskim rożku i przyjaźń z półdzikim cudzym psem prawdopodobnie nie były tu dobrze widziane.

Zdradziłam Carmen.

Zdradziłam rożek i przez cały weekend wylegiwałam się, obłożona książkami z półki właścicielki, czytając wszystko po kolei. Chciałam ogłuchnąć, by nie słyszeć wycia, które dochodziło z sąsiedniej chaty. To tylko pies. Tam, za Uralem, ja też wyłam nocami, wtuliwszy twarz w poduszkę. Zdradzona. Nawet samo słowo jest okrutne. Zatykałam uszy i czytałam. Wzrok skrobał po stronach jak palce po nieheblowanej desce, gdy wbijają się w nie drzazgi wszystkich „zdrad”. Zdradzona. Nieważne. Chciałam wrócić do tego świata, gdzie z oczu czarnego psa nie patrzy samotna, zaniedbana Wieczność.

Wycie nie cichło. Brzozowy rożek wiszący na ścianie rezonował i huczał jakby był z kryształu. Zerwałam się, chcąc go spalić w piecu. Spopielić wraz z korą brzozową spojrzenie ofiarodawcy, rzucające mnie w wieczną zmarzlinę – obojętne, szklane spojrzenie zamglonych oczu w których odbijałam się jeszcze, ale już nie żyłam.

Stosik książek rozsypał się i wypadł z nich skrawek kartki. Nigdy nie czytam cudzych listów, ale prześlizgującego się spojrzenia nie można zatrzymać, jak nie można zatrzymać spadającej gwiazdy.

 

…ludzie przemykają jak kłujące i zimne smużki zamieci. Nie istnieje przyjaciel dla przyjaciela, jak cień nie istnieje dla cienia. Leny nie zatrzymałem. Nie potrafiłem – tak się złożyło. Kiedy się rozstaliśmy, nie potrafię wyrazić, jak było… Jednym słowem: pusto. Chciałem wrócić do domu. I powinienem. Ale teraz jest już za późno. Nie pytaj dlaczego.

Pamiętasz, jak opowiadałaś mi w dzieciństwie o pożarze w sąsiednim domu i jak potem bałyście się z siostrą ciemności i psów? I mówiłaś, bym się nie obawiał, ponieważ młodzieńcowi niestraszne są dziewczęce lęki. Przypominasz sobie? Proszę, napisz, jak wyglądał ten dom i ile psów tam się spaliło, bo zapomniałem…

 

Coś trzeszczało w palcach, zaciśniętych do bólu. Otworzyłam dłoń i nie od razu rozpoznałam zgniecioną brzozową grudkę. Tani souvenir, niegodny pamięci.

Przetrząsnęłam książki, ale dalszej części listu nie znalazłam. Nie rozbierając się, przeleżałam do rana, wsłuchując się w szum wiatru, cichnące wycie Carmen i przerażenie, które pulsowało we mnie w rytm dźwięków za oknem. W końcu i tak nie zapytałam kolegów, co to za dom w sąsiedztwie: bez gospodarzy, ale z psami. Cały czas wypadało mi to z pamięci.

Ile psów spaliło się w sąsiednim domu…

Oderwany kawałek listu znalazłam pod łóżkiem, utknął w szczelinie między ścianą i listwą.

 

…nie pisałbym do ciebie, ale nie chcę później udowadniać, że jestem przy zdrowych zmysłach i dobrej pamięci. Zresztą, sama prosiłaś, bym powiadomił, jeśli wydarzy się coś dziwnego. Po odejściu Leny wróciłem do nowo wybudowanego domu. Z okna roztacza się panorama, jak na mój gust, nieciekawa – śmietniska i pustkowie. Poprzednio nie zwracałem na to uwagi, ale w któryś wolny dzień wyszedłem z przyjacielem na balkon na papierosa, a tu na pustkowiu jakaś chatka z jednym oknem i siedzącymi obok czarnymi, złymi psami. Przyjaciel opowiadał akurat o pięcioletnim synku, który boi się ciemności. Opowiedziałem, w jaki sposób wyleczyłaś mnie ze strachu. Wskazałem na pustkowie, mówiąc, że domek był podobny do tego tutaj, ale on nie widział ani psów, ani domu. Wyjdźmy, powiedziałem, sprawdzimy, kto ma lepszy wzrok.

Idziemy. On przodem, żartuje. A potem psy rzucają się na nas. Dzieli nas nie więcej niż metr. Ujasają. Odciągam przyjaciela, a on rwie się do przodu – nic nie widzi i nie słyszy. Przyłożyłem mu nieźle i zacząłem uciekać, żeby pobiegł za mną, by odciągnąć go jak najdalej. Przyjaciela już nie mam. Pytałem potem sąsiadów, co to za chałupa tam stoi. Żadnych chat i psów nikt nie widział. Tylko że, ciociu Katiu, psy były jak najbardziej realnie: podczas bójki spadł mi but i w jednej chwili zostały z niego strzępy. Szczera prawda. To wszystko. Odpisz. Czekam. Aleks

 

***

 

Rankiem zaskoczyła mnie pustka przy sąsiedniej chacie. Psy nie wyskoczyły nawet kiedy zatrzymałam się na ścieżce, nie decydując się na przekroczenie niewidzialnej granicy. Z daleka przyjrzałam się ślepym oknom, spróchniałym szarym kłodom – żadnych oznak pożaru. Dlaczego uznałam, że w liście była mowa właśnie o tym domu i tych psach?

Zniknięcie psów przyniosło chwilową ulgę.

W osiedlowym sklepie niczego mi nie sprzedano. Sprzedawca mnie nie zauważył i zwrócił się do następnego w kolejce. Nie umiem się kłócić. Cicho wyszłam, truchlejąc ze strachu. Na ulicy zapytałam nieznajomego Chanta, gdzie jest poczta, chociaż doskonale wiedziałam, że znajduje się za rogiem. Może nie rozumiał po rosyjsku, a mój chantyjski, składający się z pięciu słów, pozostawiał wiele do życzenia. Ale obcy mężczyzna i tych pięciu nie usłyszał, tylko drgnął, rozejrzał się zmieszany, jakby usłyszał głos ducha, i przeszedł obok. Tak jakby mnie nie było, a po udeptanej, suchej ziemi, między ubogimi, ciemnymi chatami, ślizgał się cień.

Ściągnij tekst:

P O W I Ą Z A N E   A R T Y K U Ł Y:

  • Brak powiązań. Teczki musiały zostać spalone.
NOTKA BIOGRAFICZNA:
Fahrenheit Crew

Tutaj powinna być notka biograficzna redakcji Fahrenheita, ale ponieważ nikomu z nas nie chciało się jej napisać, zostawiamy tekst, który właśnie teraz czytacie. Jeśli spodziewaliście się czegoś ciekawego, przepraszamy!

Facebook.

Brak komentarzy

Zostaw odpowiedź


*

*

Prawa autorskie

Niniejsze utwory objęte są prawami autorskimi.

Podejrzewamy, że autorzy chcieliby te prawa zachować, dlatego my – Redakcja Fahrenheita – nie zgadzamy się na łamanie tychże (praw, bo choć łamanie autorów mogłoby być ciekawym widowiskiem, wolimy ich w całości… przynajmniej dopóki pracują dla nas).

W przypadku, gdyby jednak kogoś naszła chętka na nierespektowanie praw autorskich, zalecamy konsultację z lekarzem i adwokatem.

W ostateczności można skontaktować się z Redakcją.

Losowy cytat od Redakcji

(…) świat wspiera się na czterech filarach. Na naukach mądrych, na sprawiedliwości wielkich, na modlitwach prawych i waleczności dzielnych. Ale wszystko to jest niczym bez władcy znającego sztukę władania.

— Frank Herbert, Diuna

Kalendarz wydarzeń

Najbliższe wydarzenia

21. Międzynarodowe Targi Książki w Krakowie
od do
Aktualności
Międzynarodowe Centrum Targowo-Kongresowe EXPO Kraków
Soundedit ’17 – I ty zostaniesz Numanoidem
od do
Aktualności
Klub Wytwórnia w Łodzi
The Symphony of Heroes - Music from Heroes of Might and Magic©
Aktualności
Narodowe Forum Muzyki im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu (Plac Wolności 1)
Opolcon 2017
od do
Aktualności
Zespół Szkół Elektrycznych i Zespół Szkół Ekonomicznych w Opolu przy ulicy Tadeusza Kościuszki
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!